Skip to main content

STOWA-2026-24-Mobiele-keringen

Naast de bescherming tegen overstromingen met zandzakken zijn er sinds een aantal jaren verschillende zandzakvervangende systemen (ZVS) beschikbaar als mobiele keringen die tijdelijk en locatieonafhankelijk kunnen worden toegepast.

Het gebruik van zandzakken is tijdrovend en zeer intensief qua materiaal en personeel. ZVS daarentegen zijn herbruikbaar en vereisen lagere kosten qua helpers en logistiek, en de relatief hogere initiële investeringskosten kunnen worden gecompenseerd door herhaald gebruik. Tot nu toe worden ZVS zelden gebruikt voor operationele bescherming tegen overstromingen. De redenen hiervoor zijn de verschillende financieringsmodaliteiten van de investering, de operationele kosten en het lage vertrouwen in de technische prestaties van ZVS.

Een aantal van deze aspecten is onderzocht aan het Instituut voor Waterbouwkunde (IWA) van de Hogeschool Bremen. Een reeks systematische grootschalige tests van zandzaksystemen en ZVS met de nadruk op functionaliteit, stabiliteit en hanteerbaarheid werd uitgevoerd. De resultaten tonen aan dat de meerderheid van de geteste ZVS een bescherming kunnen bieden die vergelijkbaar is met die van zandzaksystemen, maar met een aanzienlijk lager materiaalgebruik, vereenvoudigde logistiek en minder personeel. Daarbij is het raadzaam om goed gedefinieerde certificeringstesten voor ZVS te ontwikkelen en uit te voeren, om duidelijke instructies voor en grenzen aan het gebruik van bepaalde ZVS vast te stellen. Niet alle systemen werken bijvoorbeeld even goed op verschillende oppervlakken.

In aanvulling op de praktijktesten werden de kosten van de aanschaf en het gebruik van verschillende zandzaksystemen en ZVS bepaald op basis van realistische scenario's. Dit levert een methodologie en concrete cijfers op om de kosten van de aanschaf en het gebruik van verschillende beschermingssystemen vanuit een holistisch perspectief te bepalen. Het blijkt dat de hogere investeringskosten van de onderzochte ZVS in vergelijking met zandzaksystemen reeds volledig gecompenseerd worden bij het tweede gebruik van deze herbruikbare systemen.

Het onderhavige rapport heeft als doel een overzicht te geven van een aantal op de markt beschikbare typen van mobiele keringsystemen (dit zijn zandzakvervangende systemen), en hun voor- en nadelen, ook in vergelijking met daarmee overeenkomstige zandzaksystemen, om de Nederlandstalige lezer een beter overzicht te geven wat er op dit moment op de markt aan mobiele keringen beschikbaar is. Het rapport zal daarbij helpen de inzet van mobiele keringen bij hoogwaters te overwegen en een keuze te kunnen maken welk systeem voor het eigen beheergebied het meest geschikt is.